ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
153
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
و نيز هواهاى شهرها تباه شوذ از جهت بخارها كنده كبر آيذ و هوا شهر را « 1 » تباه كند از مردكان يا از باركينها كنده يا مستراحها يا از ميوهها و ترّهاء بوسيذه و دايم بجنين شهر و با بوذ و بيماريها وبايى بسيار بوذ و نيز اين عارضه بيفتذ بلشكركاهها بسبب گرد آمذن سرگين و بول ستوران و مردمان و برخاستن بخارهاء كنده ازين جيزها و تباه شذن هوا و بديد آمذن و با « 2 » . و نيك منفعت دهذ اندر معالجت شناختن هوا و تو بدين كه من كفتم دايم قياس كن و بدان كى « 3 » اكر هوا « 4 » يارى دهذ مر طبيعت بيمارى را جنانك بيمارى گرم بوذ و هوا گرم بوذ « 4 » يا سرد بوذ و هوا سرد علاج بر ضدّ اين بيمارى سخت قوى بايذ كردن و جن هوا ضدّ مزاج بيمار بوذ علاج سخت قوى نبايذ كردن جه هوا يارىدهنده است مر « 5 » بجشك را . باز آنجا كه بيمارى گرم بوذ و مزاج صحّى كرم بوذه بوذ تبريد قوى نبايذ كردن جه بيمار از مزاج خويش دور بيرون نيامذه است و همجنين انان را كمزاج صحّى سرد بوذ و بيمارى سرد آيذ نسخين قوى نبايذ كردن جه از مزاج خويش « 6 » دور بيرون نيامذست . باز اكر مزاج بيمار باصل سرد آمذه بوذ و ورا بيمارى كرم آيذ تبريد سخت « 7 » قوى بايذ كردن جه از مزاج خويش دور بيرون آمذست و همجنين اكر مزاج « 8 » اصلى اعنى صحّى « 8 » كرم بوذ و ورا « 9 » بيمارى سرد آيذ تسخين قوى بايذ كردن جه از مزاج خويش دور بيرون آمذست . باز اكر هوا يا مزاج اصلى از دو يكى با بيمارى موافقت
--> ( 1 ) - ف : « را » ندارد ( 2 ) - ب ه : و بيمارى ( 3 - 3 ) - ف : آن هوا . ب ه : بطبيعت ( 4 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 5 ) - ف : « مر » ندارد ( 6 ) - ف : « خويش » ندارذ ( 7 ) - ف : « سخت » ندارد ( 8 - 8 ) - ف : صحى اعنى اصلى ( 9 ) - ف : و او را